ریشه‌های داخلی توسعه‌نیافتگی در جمهوری اسلامی ایران
کد مقاله : 1075-POLITICALAWARD
نویسندگان
محمدصادق دانشجو *
خیر
چکیده مقاله
توسعه‌نیافتگی جمهوری اسلامی ایران، بیش از آن‌که ناشی از فشارهای بین‌المللی یا کمبود منابع اقتصادی باشد، ریشه در بحران‌های ساختاری، نهادی و فرهنگی درونی دارد. این مقاله با بهره‌گیری از چارچوب نظری نهادگرایی تاریخی، نظریه فرهنگ سیاسی، و مفهوم شکاف دولت–جامعه، به تحلیل چهار متغیر کلیدی در بازتولید توسعه‌نیافتگی می‌پردازد: فرهنگ سیاسی غیرمشارکتی، شکاف دولت و جامعه، ناکارآمدی برنامه‌های توسعه، و فقدان وفاق نخبگان سیاسی. نویسنده با اتکا به منابع نظری کلاسیک و مطالعات داخلی، نشان می‌دهد که فرهنگ سیاسی مسلط بر جامعه ایرانی بر پایه بی‌اعتمادی تاریخی، مشارکت‌گریزی و نگاه ابزارمحور به سیاست شکل گرفته که توان کنش جمعی و نهادسازی را کاهش داده است. شکاف مزمن میان ساختارهای حاکمیتی و بدنه اجتماعی، بی‌توجهی به پیوست فرهنگی در سیاست‌گذاری، و رقابت‌های فرساینده جناحی، همگی مانع شکل‌گیری یک مسیر باثبات توسعه شده‌اند. مقاله با تأکید بر پیوند میان ضعف نهادی و بحران‌های رفتاری، مسیرهایی برای اصلاح ساختار حکمرانی، ترمیم اعتماد عمومی، و بازسازی سرمایه اجتماعی پیشنهاد می‌دهد. بر این اساس، توسعه در ایران نیازمند بازتعریف رابطه دولت و جامعه، تقویت نهادهای واسط و کاهش تعارض‌های جناحی از طریق نهادسازی گفت‌وگویی و تخصص‌محور است. این تحلیل، گامی در جهت عبور از رویکردهای تقلیل‌گرایانه و طرح چشم‌اندازی جامع برای توسعه بومی و پایدار در ایران است.
کلیدواژه ها
توسعه‌نیافتگی ، فرهنگ سیاسی ، شکاف دولت–جامعه ، نهادگرایی تاریخی ، برنامه‌ریزی توسعه ، سرمایه اجتماعی ، وفاق نخبگان
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر