رویکرد اندیشه‌های غرب‌گرا و بومی گرا به توسعه در دوره‌های مختلف تاریخی از مشروطه تا جمهوری اسلامی
کد مقاله : 1103-POLITICALAWARD
نویسندگان
مسعود جباری ملکی *
دانشجو
چکیده مقاله
در تاریخ معاصر ایران، دو جریان فکری عمده، یعنی اندیشه‌های غرب‌گرا و بومی گرا، همواره در حال رقابت و تعامل با یکدیگر بوده‌اند و تأثیرات قابل‌توجهی بر تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور گذاشته‌اند. سؤال اصلی مقاله آن است که رویکرد دو اندیشه غرب‌گرا و بومی گرا از دوران مشروطه تا جمهوری اسلامی ایران به توسعه چگونه بوده است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که در دوران مشروطه، جریان‌های غرب‌گرا به دنبال پذیرش مفاهیم مدرن ازجمله دموکراسی، حقوق بشر و تفکیک قوا بودند و تلاش می‌کردند با استفاده از مدل‌های حکومتی غربی، ساختار سیاسی و اجتماعی ایران را اصلاح کنند. در مقابل، اندیشه‌های بومی گرا بیشتر بر حفظ هویت اسلامی و ایرانی تأکید داشتند و در برابر نفوذ بی‌رویه فرهنگ غربی و پذیرش نهادهای خارجی مقاومت می‌کردند. این تضاد در دوران پهلوی‌ها نیز ادامه یافت؛ رژیم پهلوی با تأکید بر مدرنیزاسیون و غرب‌گرایی، تلاش می‌کرد تا ایران را به یک جامعه مدرن و غربی تبدیل کند، اما در همین زمان گروه‌های مذهبی و برخی نخبگان فرهنگی همچنان بر بومی‌گرایی و اصول اسلامی تأکید داشتند. با پیروزی انقلاب اسلامی، نگرش بومی گرا تقویت شد و جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصل نه شرقی- نه غربی و با طرد گرایش غرب‌گرایی شکل گرفت. این دوران تأکید بیشتری بر استقلال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و بازسازی هویت اسلامی- ایرانی داشت. مقاله به روش توصیفی-تحلیلی و با اسناد کتابخانه‌ای گردآوری‌شده است.
کلیدواژه ها
توسعه، مشروطه، جمهوری اسلامی، غرب‌گرایی، بومی‌گرایی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر