خوانشی کیرکگوری از سیاست و نومیدی در اندیشۀ سیاسی کارل اشمیت
کد مقاله : 1151-POLITICALAWARD
نویسندگان
امیرحسین کاشانی نیا *
دانشگاه تهران
چکیده مقاله
معنای سیاست قطعا یکی از مهم‌ترین و چه بسا بنیادی‌ترین بحث در فلسفۀ سیاسی باشد. اینکه وجه تمایز سیاست چیست و چه مفهومی دارد سوالی سرنوشت‌ساز است که مسیر تمام بحث‌های پس از خود را مشخص می‌کند. کارل اشمیت، اندیشمند سیاسی آلمانی، در این زمینه نامی آشناست. او در رسالۀ مهم خود با نام مفهوم امر سیاسی، در تلاش است تا وجه تمایز امر سیاسی با امر اقتصادی، اخلاقی، دینی و... را بررسی کند. در نهایت اشمیت امر سیاسی را از طریق یک دوگانۀ بنیادی تعریف می‌کند: دوست و دشمن. به این صورت در اندیشۀ اشمیت ذات سیاست با پذیرش امکان جنگ و درگیری پیوند می‌خورد. جانمایۀ امر سیاسی و تمایز آن با دیگر حوزه‌ها در سایۀ دوگانۀ دوست-دشمن است که صورت‌بندی می‌شود و از این جهت هر چیز که توان ایجاد دوست و دشمن داشته باشد، سیاسی است. در همین نقطه است که می‌توان از سورن کیرکگور، متأله و فیلسوف دانمارکی، بهره برد. هرچند اکثر خوانش‌هایی که از الهیات کیرکگور می‌شود در حوزه اخلاق و فلسفه باقی می‌ماند اما نگارنده معتقد است اندیشه کیرکگور و اشمیت در نقاطی کلیدی شباهت‌های اساسی دارند و به همین دلیل می‌توان با استفاده از الهیات کیرکگور به خوانشی کیرکگوری از اندیشه اشمیت دست یافت. این امر نه‌تنها ما را با وجهی جدید از مباحث الهیاتی کیرکگور مواجه می‌کند و امتداد سیاسی بحث‌های فلسفی او را پی می‌گیرد بلکه پشتوانه‌ای فلسفی نیز به اندیشه سیاسی اشمیت می‌بخشد و آن را مستحکم‌تر می‌کند.
کلیدواژه ها
سورن کیرکگور، کارل اشمیت، نومیدی، سیاست، الهیات، مفهوم امر سیاسی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی