استعاره عقل در ضرورت به کارگیری مفهوم فقه پویا در اندیشه سیاسی انقلاب اسلامی (از دیدگاه امام خمینی (ره))
کد مقاله : 1159-POLITICALAWARD
نویسندگان
فاطمه امان‌کاه *1، فرزانه سادات باطنی2
1کارشناس ارشد اندیشه سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران
2دانشجوی کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران
چکیده مقاله
چکیده:
فقه پویا به‌عنوان یک مفهوم اساسی در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)، نقش ویژه‌ای در شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی ایران ایفا کرد. امام خمینی(ره) با تاکید بر ضرورت اجتهاد مبتنی بر زمان و مکان، فقه سنتی را برای دوران معاصر ناکافی می‌دانست و معتقد بود که فقه باید توان پاسخگویی به مسائل و تحولات جدید را داشته باشد. این رویکرد به‌ویژه در زمینه ایجاد حکومت اسلامی و نظریه «ولایت فقیه» تجلی یافت. بر اساس این نگرش، فقه پویا به‌عنوان ابزاری برای تنظیم روابط اجتماعی و سیاسی با توجه به نیازهای زمانه مطرح شد. تاثیر این رویکرد در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز مشهود است؛ اصولی که در این قانون آمده است، به‌طور مستقیم از نظریه ولایت فقیه و فقه پویا متاثر است و به‌عنوان مبنای عملیاتی در ساختار حکومتی کشور استفاده شده است. فقه پویا با پذیرش عقل و زمان و مکان، به‌طور گسترده‌ای توانسته است در مواجهه با مسائل روز پاسخ‌گو باشد و در این مسیر، به‌عنوان رویکردی پیشرو و سازگار با مدرنیته در دنیای معاصر شناخته می‌شود. این ویژگی‌ها، فقه پویا را به‌عنوان راه‌حلی انعطاف‌پذیر و توانمند برای مقابله با چالش‌های سیاسی و اجتماعی معاصر معرفی کرده است.
کلیدواژه ها
اندیشه سیاسی، انقلاب اسلامی، فقه پویا، امام خمینی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی