شناخت و واکاوی گفتمان های مؤثر بر تدوین قانون اساسی 1358 جمهوری اسلامی ایران
کد مقاله : 1168-POLITICALAWARD
نویسندگان
hasan taleb *
دانشجو
چکیده مقاله
تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۵۸، از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران است که اثرات قابل‌توجه و ماندگاری بر ساختار سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور گذاشت. این قانون اساسی، که پس از انقلاب اسلامی تدوین شد، مبتنی بر آرای متفاوت فکری و سیاسی بود که در فرآیند تدوین آن به‌‌خصوص در مجلس خبرگان قانون اساسی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پژوهش حاضر تلاش دارد تا گفتمان‌های غالب و مؤثر بر تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را شناسایی و واکاوی کند. به طور خاص، تأثیر گفتمان‌های اسلامی، اسلام‌گرایی لیبرال،جریان چپ‌، چپ‌گرایی اسلامی و در آخر لیبرال دموکراتیک بر اصول و ساختار نهایی قانون اساسی مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت.تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۵۸، فرآیندی پیچیده و متاثر از گفتمان‌های مختلف سیاسی، دینی و اجتماعی بود. گفتمان اسلام فقاهتی با تأکید بر نظریه ولایت فقیه در نهایت موفق به شکل‌دهی به اصول بنیادین این قانون اساسی شد. در کنار آن، گفتمان‌های ملی‌گرایی، چپ‌گرایی اسلامی، مارکسیسم و لیبرال-دموکراتیک نیز نظرات خود را مطرح کردند، اما در برابر گفتمان غالب اسلام‌گرایی، تأثیر آنها محدودتر بود. این مقاله نشان می‌دهد که تدوین قانون اساسی نه‌تنها یک فرآیند فنی و حقوقی، بلکه به‌طور عمیق با کشمکش‌های ایدئولوژیک و گفتمانی در ارتباط بود که ساختار جمهوری اسلامی ایران را شکل داد.
کلیدواژه ها
گفتمان، قانون اساسی ، اسلام سیاسی ، نظریه ولایت فقیه
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی